<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
<channel>
<title>Мэдээ мэдээлэл - Chingeltei.nutag.mn</title>
<link>http://chingeltei.nutag.mn/</link>
<language>ru</language>
<description>Мэдээ мэдээлэл - Chingeltei.nutag.mn</description>
<generator>DataLife Engine</generator><item>
<title>Трампын шаардлагаас болж, Ормузын хоолойг нээх хэлэлцээ удаашрав</title>
<guid isPermaLink="true">http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3405</guid>
<link>http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3405</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1780888246_gettyimages-2278471871-810x500.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1780888246_gettyimages-2278471871-810x500.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br>АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ирантай байгуулж буй хэлэлцээрийн төсөлд нэмэлт өөрчлөлт оруулахыг шаардсанаар хоёр талын хэлэлцээ дахин нэг долоо хоногоор сунгагдахаар болжээ.</div><div style="text-align:justify;">Эх сурвалжуудын мэдээлснээр Трамп Ираны цөмийн хөтөлбөртэй холбоотой амлалтууд болон Ормузын хоолойг дахин нээх асуудал дээр илүү хатуу, тодорхой заалтууд тусгахыг хүссэн байна. Мөн Иранд үзүүлэх санхүүгийн хөнгөлөлтийн хэмжээнд болгоомжтой хандаж буй аж.</div><div style="text-align:justify;">Өнгөрсөн долоо хоногт Трамп хэлэлцээр “бараг эцэслэгдсэн” гэж мэдэгдсэн ч Баасан гарагт болсон хоёр цаг үргэлжилсэн уулзалтаар эцсийн шийдвэрт хүрч чадсангүй.</div><div style="text-align:justify;">Ираны парламентын дарга Мохаммад Багер Галибаф “Тегераны эрх ашиг бүрэн хангагдаагүй тохиолдолд АНУ-тай ямар ч тохиролцоог батлахгүй” гэж мэдэгдсэн байна.</div><div style="text-align:justify;">Үүний зэрэгцээ Персийн булан дахь нөхцөл байдал тодорхойгүй хэвээр байна. АНУ Ормузын хоолойг хамгаалах ажиллагаагаа үргэлжлүүлж, Ираны боомтууд руу чиглэсэн ажиллагаа хэрэгжүүлсээр байна.</div><div style="text-align:justify;">Дайны улмаас газрын тосны нийлүүлэлт доголдож, эрчим хүчний үнэ өссөн хэвээр байна. АНУ-д шатахууны дундаж үнэ нэг галлон тутамд 4.34 ам.долларт хүрсэн нь мөргөлдөөн эхлэх үеэс 46 хувиар өндөр үзүүлэлт болж байна.</div><div style="text-align:justify;">Цагаан ордоны Үндэсний эдийн засгийн зөвлөлийн захирал Кевин Хассетт Иран Трампын нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрөхөд улам их дарамт шахалттай тулгарч байгаа бөгөөд хэрэв тохиролцоонд хүрч, Ормузын хоолой дахь хязгаарлалтууд цуцлагдвал дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлт хэвийн түвшиндээ ороход ойролцоогоор хоёр сар шаардлагатай гэж мэдэгджээ.</div>]]></description>
<category><![CDATA[Дэлхий дахинд / Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Mon, 08 Jun 2026 11:09:33 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Сар яагаад хэвийн бус тойрог замтай байдаг вэ?</title>
<guid isPermaLink="true">http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3403</guid>
<link>http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3403</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/1779694417_caak_mn_c8ea9cffc3dce9088b4611479b9ba53f.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/medium/1779694417_caak_mn_c8ea9cffc3dce9088b4611479b9ba53f.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br>Эрдэмтэд “Сар яагаад Дэлхийг яг тэгш биш, бага зэрэг хазгай” тойрдгийг удаан хугацаанд судалж байгаа билээ. Одоогийн байдлаар Сарны тойрог зам ойролцоогоор 5 градус хазайсан байдаг. Гэтэл Сар хэрхэн үүссэн тухай эртний онолоор бол ийм их хазайлт гарах ёсгүй байжээ. Тиймээс “юу Сарны замыг өөрчилсөн бэ?” гэсэн асуулт гарч ирсэн бөгөөд уг асуултын боломжит хувилбарыг “Nature” сэтгүүлд нийтэлсэн байна. </div><h2 style="text-align:justify;">1. Сар хэрхэн үүссэн бэ?</h2><div style="text-align:justify;"><img src="https://graph.caak.mn/rails/active_storage/blobs/proxy/eyJfcmFpbHMiOnsibWVzc2FnZSI6IkJBaHBBeGlwQ3c9PSIsImV4cCI6bnVsbCwicHVyIjoiYmxvYl9pZCJ9fQ==--ea36588132e561436bb306004919399706bd7753/caak_mn_6ddfb8c3daf6b83fed6fb4de7fa93ea3.jpeg" alt="Сар хэрхэн үүссэн бэ?" class="fr-fic fr-dii">Хамгийн түгээмэл онолоор бол 4.5 тэрбум жилийн өмнө  Дэлхий Ангараг гаригтай ойролцоо хэмжээтэй аварга биеттэй мөргөлдсөн гэж үздэг. Энэхүү аймшигт мөргөлдөөний дараа Дэлхийн орчимд асар их хэмжээний хэлтэрхий үүсэж, тэдгээр нь аажмаар нийлсээр Сарыг бүрдүүлсэн байна. Гэвч энэ онолд нэг том асуудал бий. Тооцооллоор бол ийм нөхцөлд Сарны тойрог зам ердөө 1 градус орчим хазайлттай байх ёстой. Харин бодит байдал дээр өнөөдөр 5 градусын хазайлттай байгаа нь эрдэмтдийн гайхшралыг төрүүлдэг.</div><h2 style="text-align:justify;">2. Сарны тойрог замыг “гажуудуулсан” биет</h2><div style="text-align:justify;"><img src="https://graph.caak.mn/rails/active_storage/blobs/proxy/eyJfcmFpbHMiOnsibWVzc2FnZSI6IkJBaHBBeG1wQ3c9PSIsImV4cCI6bnVsbCwicHVyIjoiYmxvYl9pZCJ9fQ==--8ff4a6c5503a8ee30e5827a83d856062a219d857/caak_mn_20d0b6b8a350d6e81b52eb99110b2ef1.jpeg" alt="Сарны тойрог замыг “гажуудуулсан” биет" class="fr-fic fr-dii">Энэ зөрүүг тайлбарлахын тулд эрдэмтэд компьютерийн нарийн загварчлал ашиглан олон хувилбарыг туршжээ. Судалгаагаар 4.5 тэрбум жилийн өмнө Дэлхийн татах хүчний бүсэд Сарны массаас 0.6–1.2 дахин их жинтэй өөр нэгэн тэнгэрийн биет байсан байж магадгүй гэж үзсэн байна. Тэрхүү биет ойролцоогоор 100 сая жилийн турш Дэлхийг тойрон эргэлдэж, өөрийн таталцлын хүчээр Сарны хөдөлгөөнийг аажмаар өөрчилжээ. Харин дараа нь уг биет Дэлхийтэй мөргөлдсөн байна. Эрдэмтдийн үзэж буйгаар энэ мөргөлдөөн Сарны тойрог замын хазайлтыг нэг үе 10 градус хүртэл нэмэгдүүлсэн бөгөөд цаг хугацааны явцад өнөөгийн 5 градус хүртэл буурсан аж.</div><h2 style="text-align:justify;">3. Дэлхийн үнэт металлын нууц</h2><div style="text-align:justify;"><img src="https://graph.caak.mn/rails/active_storage/blobs/proxy/eyJfcmFpbHMiOnsibWVzc2FnZSI6IkJBaHBBeHFwQ3c9PSIsImV4cCI6bnVsbCwicHVyIjoiYmxvYl9pZCJ9fQ==--b004c28542a8659f40eb910104287e50c9058eb0/caak_mn_766a997b11d7f986f857a9aa087372f2.jpeg" alt="Дэлхийн үнэт металлын нууц" class="fr-fic fr-dii">Энэхүү аварга мөргөлдөөн Дэлхийн гадаргад төмөр, алт, платин зэрэг хүнд элементүүд яагаад их байдаг вэ гэдгийг тайлбарлаж болох юм. Өмнө нь эрдэмтэд Дэлхий шинээр бүрэлдэж байх үед эдгээр хүнд металлууд жингийнхээ улмаас хайлмаг Дэлхийн төв рүү аажмаар “живж”, гүн хэсэгт хуримтлагдсан байх ёстой гэж үздэг байв. Өөрөөр хэлбэл, алт, төмөр зэрэг хүнд элементүүд Дэлхийн гадаргад биш, маш гүнд байх ёстой гэсэн үг юм. Харин газрын гадаргад ийм металлууд их хэмжээгээр байдаг шалтгааныг эрдэмтэд астероидуудтай холбон тайлбарлаж иржээ. Тэдний үзэж байснаар, сансраас ирсэн астероидууд эдгээр элементүүдийг Дэлхий дээр авчирсан байж магадгүй гэнэ. Гэвч энэ онолд нэг сул тал байсан. Хэрэв астероидууд үнэхээр алт, төмөр зэрэг элементүүдийг авчирсан бол яагаад ихэнх нь Дэлхий дээр унаж, Сар дээр харьцангуй бага унасан бэ гэдэг асуултад тодорхой хариулж чаддаггүй байжээ.</div><div style="text-align:justify;">Шинэ таамаглалаар бол Сарны хазайсан тойрог зам болон Дэлхийн гадаргын үнэт металлын баялаг хоёулаа 4.5 тэрбум жилийн өмнө болсон нэгэн аварга сансрын мөргөлдөөний ул мөр байж болох юм.</div><div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:justify;">https://www.caak.mn/post/view/43922</div>]]></description>
<category><![CDATA[Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Mon, 25 May 2026 15:33:09 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон гэмт хэрэг 6 бүртгэгджээ</title>
<guid isPermaLink="true">http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3375</guid>
<link>http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3375</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/1779079114_e2c7498844426b1bf398cfc966068727_x3.png" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/medium/1779079114_e2c7498844426b1bf398cfc966068727_x3.png" alt="" class="fr-dib"></a><br>Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох гэмт хэрэг  өдөр бүр бүртгэгдэж байгаа аж. Сүүлийн 24 цагийн хугацаанд тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон гэмт хэрэг зургаа  бүртгэгджээ.</div><div style="text-align:justify;">Эрхээ хасуулсан үедээ давтан согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон тохиолдолд Эрүүгийн хуулийн 27.10-т зааснаар 2700 нэгжээс 14,000 нэгжээр торгох, зургаан сараас гурван жилийн хугацаанд зорчих эрхийг хязгаарлах, зургаан сараас гурав хүртэлх жилийн хорих ял оногдуулдаг.</div><div style="text-align:justify;">Иймд Жолооч та замын хөдөлгөөнд оролцохдоо хариуцлагатай байж, замын хөдөлгөөний дүрмээ баримтлан, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодохгүй байхыг цагдаагийн байгууллагаас анхааруулж байна.</div>]]></description>
<category><![CDATA[Онцлох   / Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Mon, 18 May 2026 12:37:41 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>АНУ: Жимсний амттай цахилгаан тамхи худалдаалахыг зөвшөөрлөө</title>
<guid isPermaLink="true">http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3374</guid>
<link>http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3374</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/1778825655_zurag-1-810x500.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/medium/1778825655_zurag-1-810x500.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br>АНУ-ын Хүнс, Эмийн Захиргаа /FDA/ анх удаа жимсний амттай цахилгаан тамхийг насанд хүрэгчдэд зориулан худалдаалахыг зөвшөөрчээ. Энэхүү шийдвэрт АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп мөн санаа тавьсан тухай хэвлэлүүд онцолсон байна.</div><blockquote><div style="text-align:justify;">FDA нь Лос Анжелес хотын Glas компанийн манго, нэрс жимсний болон хоёр төрлийн ментол амттай pod бүтээгдэхүүнүүдийг зөвшөөрсөн байна. Өмнө нь FDA зөвхөн тамхины болон ментол амттай вэйпүүдийг зөвшөөрдөг байсан юм.</div></blockquote><div style="text-align:justify;">Нийтлэлд дурдсанаар Трамп 2024 оны сонгуулийн үеэр “vaping-ийг аварна” гэж амалж байсан бөгөөд АНУ-д хууль бус вэйпүүд ихэсч буйтай холбоотойгоор дотоодын үйлдвэрлэгчдийг дэмжих байр суурьтай байжээ. Тэрээр FDA-ийн комиссар Марти Макариг амттай вэйпийн зөвшөөрлийг удаашруулж байна хэмээн шүүмжилсэн талаар Wall Street Journal мэдээлсэн байна.</div><div style="text-align:justify;">FDA энэ удаад зөвшөөрөл олгохдоо насанд хүрээгүй хэрэглээг хязгаарлах шинэ технологийг гол үндэслэл болгожээ. Glas төхөөрөмжийг ашиглахын тулд хэрэглэгч:</div><ul><li style="text-align:justify;">Иргэний үнэмлэхээр нас баталгаажуулах</li><li style="text-align:justify;">Вэйп төхөөрөмжийг гар утастай Bluetooth-оор холбох</li><li style="text-align:justify;">Апп-аар үе үе биометр тест өгөх шаардлагатай аж.</li></ul><div style="text-align:justify;">FDA-ийн зүгээс эдгээр бүтээгдэхүүн нь “тамхи татдаг насанд хүрэгчдэд шилжилт хийх боломж” олгох зорилготой бөгөөд энэ нь бүтээгдэхүүнийг огт “аюулгүй” гэсэн баталгаа биш гэж онцолжээ.</div><div style="text-align:justify;">Гэхдээ хүүхдийн эрхийн байгууллагууд энэ шийдвэрийг шүүмжилж байгаа ч нөгөө талд Цагаан ордны төлөөлөгч Kush Desai “амттай вэйпүүд нь насанд хүрэгчдэд тамхинаас гарахад тус болдог талаар хангалттай нотолгоо бий” хэмээн мэдэгдсэн байна.</div><div style="text-align:justify;"><b>Эх сурвалж:</b> https://www.reuters.com/legal/litigation/trump-pressures-fdas-makary-approve-flavored-vapes-wsj-reports-2026-05-05</div>]]></description>
<category><![CDATA[Дэлхий дахинд    / Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Fri, 15 May 2026 14:13:06 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Улаан цэгээр нэн их хуурайшилттай газруудыг тэмдэглэжээ</title>
<guid isPermaLink="true">http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3368</guid>
<link>http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3368</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/1778468834_342070-11052026-1778460364-993126379-image-1778397625190.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/medium/1778468834_342070-11052026-1778460364-993126379-image-1778397625190.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br>Ихэнх нутгаар хуурайшилт нэн их болон их түвшинд байна.</div><div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:justify;">Баруун, зүүн, говийн аймгуудын нутаг, төвийн аймгуудын нутгийн баруун болон өмнөд хэсгээр их болон нэн их хуурайшилттай байна. Иргэд, малчид та бүхэн ой хээрийн бүсэд зорчихдоо галын аюулгүй байдлыг чанд сахиж, ил гал гаргахгүй байхыг онцгойлон анхааруулж байна.</div><div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:justify;">Улсын хэмжээнд өчигдөр (2026.05.10) 12:00 цагийн байдлаар Булган аймагт гарсан ойн хоёр гал түймрийг цурамд оруулж, бүрэн унтраахаар ажиллаж байна.</div><div style="text-align:justify;">Тус аймгийн Тэшиг сумын “Зүүн согоот”-д гарсан ойн гал түймрийг цурамд оруулж, тус сумын “Тасархайн давааны ам”-д гарсан ойн гал түймрийг мөн цурамд оруулжээ. Эдгээр галыг бүрэн унтраахаар Онцгой байдлын байгууллага, мэргэжлийн ангийн нийт 67 хүн, 11 автомашинтайгаар ажиллаж байна.</div><div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:justify;">Он гарсаар нийслэлийн 2 дүүрэг, 11 аймгийн 46 суманд, 86 удаагийн ой, хээрийн гал түймэр бүртгэгджээ.</div>]]></description>
<category><![CDATA[Онцлох     / Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Mon, 11 May 2026 11:06:20 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Хятадын батлан хамгаалахын хуучин сайд нарт цаазын ял оноов</title>
<guid isPermaLink="true">http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3367</guid>
<link>http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3367</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><b><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/1778215725_20260507-li-shangfu-and-wei-fenghe.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/medium/1778215725_20260507-li-shangfu-and-wei-fenghe.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br>БНХАУ-ын цэргийн шүүхээс тус улсын Батлан хамгаалахын сайдаар ажиллаж байсан Вэй Фөнхө, Ли Шанфу нарт авлигын хүнд гэмт хэрэг үйлдсэн үндэслэлээр хоёр жил хойшлуулаад байсан цаазын ялыг оноожээ. </b></div><div style="text-align:justify;"><b>Хятадын төрийн хэвлэлүүдийн мэдээлснээр, 2026 оны тавдугаар сарын 7-ны пүрэв гарагт гарсан уг шийдвэр нь дарга Ши Жиньпиний удирдлага дор цэргийн өндөр дээд албан тушаалтнуудын дунд явуулж буй томоохон цэвэрлэгээний хамгийн ноцтой үйл явдлуудын нэг болж байна.</b></div><div style="text-align:justify;">Хятадын хууль эрх зүйн тогтолцооны дагуу хоёр жил хойшлуулсан цаазын ял нь заасан хугацаанд дахин гэмт хэрэг үйлдээгүй тохиолдолд бүх насаар нь хорих ялаар солигддог гэх мэт журамтай. Шүүхээс тэдний улс төрийн эрхийг бүх насаар нь хасаж, хувийн бүх хөрөнгийг нь хураах нэмэлт шийтгэл ногдуулжээ.</div><div style="text-align:justify;">Вэй Фөнхө нь боловсон хүчний томилгоонд давуу байдал олгосныхоо хариуд их хэмжээний авлига авсан хэрэгт буруутгагдсан бол Ли Шанфу нь бусдаас асар их хэмжээний мөнгө авч, бусдад өгсөн, улс төрийн хариуцлагаа умартсан, өөртөө болон бусдад албан тушаалын ашиг хонжоо хайсан хэрэгт гэм буруутай нь тогтоогдсон байна.</div><div style="text-align:justify;">Ял сонссон хоёр генерал нь Хятадын улс төр, цэргийн хүрээнд асар их нөлөөтэй эрхмүүд байсан бөгөөд Төрийн зөвлөл болон Цэргийн төв комиссын гишүүнээр ажиллаж байв. Өдгөө 72 настай Вэй Фөнхө нь 2018-2023 онд Батлан хамгаалахын сайдаар ажиллахаасаа өмнө цөмийн болон ердийн пуужингийн асуудал хариуцсан Ардын чөлөөлөх армийн Пуужингийн хүчний анхны командлагчаар томилогдож байжээ. Харин 68 настай Ли Шанфу нь сансрын хөтөлбөр, цэргийн худалдан авалтын салбарыг удирдаж байгаад 2023 оны гуравдугаар сард сайдын албан тушаалд очсон ч найман сар хүрэхгүй хугацааны дараа олон нийтийн өмнө гарахаа больж, мөн оны аравдугаар сард албан тушаалаасаа албан ёсоор огцорсон юм. Тэднийг 2023 онд авлигын эсрэг байгууллагаас шалгаж эхэлсэн бөгөөд 2024 онд Хятадын Коммунист намаас хөөсөн байдаг.</div><div style="text-align:justify;">Энэ хатуу ял шийтгэл нь сүүлийн арван жилийн турш явуулж буй авлигын эсрэг кампанит ажлын оргил цэг болж байна. Стратеги, олон улсын судалгааны төв (CSIS)-ийн мэдээлснээр, 2022 оноос хойш Ардын чөлөөлөх армийн 100 гаруй өндөр дээд тушаалын офицер албан тушаалаасаа огцорч, шалгагдсан нь цэргийн дээд удирдлагын 52 орчим хувийг хамарсан асар том өөрчлөлт болжээ.</div><blockquote><div style="text-align:justify;">Хэдийгээр уг цэвэрлэгээ нь Пуужингийн хүчин, цэргийн худалдан авалт, ложистикийн салбарт гүнзгий нэвтэрсэн авлигын сүлжээг устгах зорилготой гэж тайлбарлаж байгаа ч бие даасан эрх мэдлийн төвүүдийг устгаж, улс төрийн үнэмлэхүй үнэнч байдлыг тогтоох хүчирхэг хэрэгсэл болж байна гэж шинжээчид дүгнэж байна.</div></blockquote><div style="text-align:justify;">Хятадын төрийн хэвлэлүүд түүхэн шүүхийн шийдвэрийг "хортой нөлөөллийг арилгах", хүчирхэг, орчин үеийн, хатуу хяналттай армийг байгуулах үйл явцад түлхэц өгөх зайлшгүй шаардлагатай алхам хэмээн тодорхойлжээ. Цаашид цэргийн дээд шатны удирдлагуудад чиглэсэн хяналт шалгалт үргэлжлэх төлөвтэй байгаа бөгөөд энэ нь Хятадын зэвсэгт хүчний дотоод бүтэц, үйл ажиллагаанд урт хугацааны, гүн гүнзгий өөрчлөлтүүдийг авчрах нь гарцаагүй юм.</div>]]></description>
<category><![CDATA[Дэлхий дахинд      / Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Fri, 08 May 2026 12:48:45 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>М.Баяраа: Орон нутагт эмч, багш нарыг тогтвор суурьшилтай ажиллуулах нь чухал</title>
<guid isPermaLink="true">http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3366</guid>
<link>http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3366</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><b>Хөдөө, орон нутагт баригдаж байгаа төрийн орон сууцнуудын бүтээн байгуулалтын ажилтай танилцаж, тулгамдсан зарим асуудлыг газар дээр нь шийдвэрлэх зорилгоор Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга М.Баяраагаар ахлуулсан Ажлын хэсэг өнөөдөр /2026.05.02/ говийн бүсэд ажиллах үеэрээ Дундговь аймгийн Эрдэнэдалай суманд баригдаж байгаа 8 айлын орон сууцны барилгын бүтээн байгуулалтын ажилтай танилцлаа.</b></div><div style="text-align:justify;"><img src="https://dorgio.mn//uploads/2026/05/c778e5c36dfdaab6c2f14a1114957682.jpg" class="fr-fic fr-dii" alt=""></div><div style="text-align:justify;">Энэ үеэр ХББОСЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга М.Баяраа "Орон нутагт шаардлагатай төрийн албан хаагч, тэр дундаа эмч багш нарыг тогтвор суурьшилтай, ая тухтай амьдруулах нь их чухал. Нөгөө талаараа Улаанбаатар хотын төвлөрлийг сааруулах, иргэдийг орон нутагтаа амьдрах боломжийг хангах бодлогын хүрээнд бүтээн байгуулалтын ажил хийгдэж байна. Энэ хүрээнд сумдад 8, 15 айлын орон сууцуудыг барьж байна. Өнөөдөр Эрдэнэдалай суманд 8 айлын орон сууцыг барьж, ашиглалтад оруулахад бэлэн болж байна. Одоогийн байдлаар барилгын ажил 85 хувийн гүйцэтгэлтэй, ирэх зургаадугаар сарын 15-ны өдөр улсын комисст хүлээлгэж өгөхөөр ажиллаж байна" хэмээн онцоллоо.</div><div style="text-align:justify;"><img src="https://dorgio.mn//uploads/2026/05/ecde6efa64ba633b3b0516119803b05e.jpg" class="fr-fic fr-dii" alt=""></div><div style="text-align:justify;">УИХ-ын 2024 оны "Монгол Улсын бүсчилсэн хөгжлийн үзэл баримтлал батлах тухай" 64-р тогтоолын 01-р хавсралтад заасан орон нутгийн хөгжлийн төвөөс төсөл хэрэгжих газар нь шийдэгдэх боломжтой, мөн инженерийн дэд бүтэц, ерөнхий төлөвлөгөөний бэлэн байдал, нийгмийн эрэлт хэрэгцээнд үндэслэн Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалт /ХББОС/-ын сайд 2025 оны 21-р тушаалаар төсөл хэрэгжих сумдын жагсаалтыг баталсан билээ.</div><div style="text-align:justify;"><img src="https://dorgio.mn//uploads/2026/05/a9608cb4bba1234b75fe92c20e46a3bb.jpg" class="fr-fic fr-dii" alt=""></div><div style="text-align:justify;">Уг жагсаалтад багтсан сумдаас бүсчилсэн хөгжлийн үзэл баримтлалаар орон нутгийн хөгжлийн төв суурин газраар тогтоогдсон сумын төвд 15, бүсийн хөгжлийн төв суурин газарт таталцах сумдын төвд 8 айлын орон сууцыг барьж, хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн юм. Тэгвэл өнөөдрийн байдлаар 12 суманд бүтээн байгуулалтын ажил ид өрнөж байгаа бол 19 сумын хөрөнгө оруулалт шийдэгдэж, гэрээний ажил явагдаж байна.</div>]]></description>
<category><![CDATA[Онцлох       / Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Wed, 06 May 2026 17:30:11 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Шүүх хуралдаанд оролцох явцдаа зохисгүй үг хэлж, орхин гарсан өмгөөлөгчийг 100 мянган төгрөгөөр торгожээ</title>
<guid isPermaLink="true">http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3365</guid>
<link>http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3365</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/1777878124_6038b7d30d559bcc3d202e0e90af156e.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/medium/1777878124_6038b7d30d559bcc3d202e0e90af156e.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br>Анхан шатны тойргийн шүүхийн тогтоолоор өмгөөлөгч С-г эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдаанд оролцох явцдаа зохисгүй үг хэллэг хэрэглэсэн, шүүх хуралдаан даргалагчийн дэг сахиулах шийдвэрт захирагдахгүй шүүх хуралдааны танхимыг орхин гарч явсан гэж Зөрчлийн тухай хуулийн 15.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 100.000 төгрөгөөр торгох шийтгэл оногдуулжээ. </div><div style="text-align:justify;">Хэрэгт авагдсан нотлох баримтаар өмгөөлөгч С нь анхан шатны шүүх хуралдааныг удаа дараа хойшлуулсан, мөн “шүүх бүрэлдэхүүн хүсэлтийг нь хүлээн аваагүй” гэх үндэслэлээр шүүх хуралдааны явцад зохисгүй үг хэллэг хэрэглэн оролцсон байх бөгөөд шүүх хуралдаан даргалагчаас удаа дараа шүүх хуралдааны дэг сахиулж, арга хэмжээ авахыг сануулсаар байтал шүүх хуралдааны танхимыг дур мэдэн орхин гарч, цаашид хуралдаан үргэлжлэх боломжгүй байдалд хүргэсэн болох нь тогтоогдсон. </div><div style="text-align:justify;">Давж заалдах шатны шүүх тухайн өмгөөлөгчийн гомдлыг үндэслэн хэргийг хэлэлцээд анхан шатны тойргийн шүүхийн тогтоолыг хэвээр үлдээж шийдвэрлэжээ. </div><div style="text-align:justify;">Тодруулбал, өмгөөлөгч шүүх хуралдааны аль ч үе шатанд хүсэлт гаргах эрхтэй боловч энэхүү эрхээ шударга бус зорилгоор ашиглах, шүүх хуралдааныг санаатай хойшлуулах, шүүх болон шүүх хуралдааны бусад оролцогчийг төөрөгдүүлэх, шүүх хуралдаан даргалагчийн шийдвэрт захирагдахгүй хуралдааныг орхин гарсан зэрэг нь гадаад хэлбэрийн хувьд эрхээ хэрэгжүүлж буй боловч агуулгын хувьд шүүх хуралдааны үйл ажиллагааг тасалдуулах, удаашруулах хүсэл зорилгоор хийгдсэн байна гэж давж заалдах шатны шүүх дүгнэжээ. </div><div style="text-align:justify;"> </div><div style="text-align:justify;"> </div><div style="text-align:justify;"><b>Эх сурвалж: Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүх</b></div>]]></description>
<category><![CDATA[Онцлох        / Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Mon, 04 May 2026 15:01:51 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Дэлхийн хамгийн хурдан &quot;мотоцикл&quot;</title>
<guid isPermaLink="true">http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3364</guid>
<link>http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3364</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/1777603646_caak_mn_1331b99e060fac3008e8d912c060c7e1.jpeg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-05/medium/1777603646_caak_mn_1331b99e060fac3008e8d912c060c7e1.jpeg" alt="" class="fr-dib"></a><br>Дэлхийн хамгийн этгээд, хамгийн хүчирхэг мотоциклуудын нэг болох “Dodge Tomahawk” нь зүгээр нэг унаа биш, харин инженерчлэлийн зориг, боломжийн хязгаарыг шалгасан гайхамшигт бүтээл юм. 500 морины хүч, 0-100 км/цаг ердөө 2.5 секунд, 480 км/цаг хүрэх чадал — энэ бүхэн түүнийг жинхэнэ “мангас” болгожээ. Ингээд энэхүү тансаг мотоциклтэй дэлгэрэнгүй танилцацгаая. </div><h2 style="text-align:justify;">1. Түүх</h2><div style="text-align:justify;"><img src="https://graph.caak.mn/rails/active_storage/blobs/proxy/eyJfcmFpbHMiOnsibWVzc2FnZSI6IkJBaHBBOVYrQmc9PSIsImV4cCI6bnVsbCwicHVyIjoiYmxvYl9pZCJ9fQ==--e65e7ad97320c3cf71dbd208e8581f0fbf63b5cd/caak_mn_949916c57fd13b7e0b0b93f09d265517.jpeg" alt="Түүх" class="fr-fic fr-dii">“Tomahawk” нь 2003 онд “North American International Auto Show” дээр анх танилцуулагдсан концепт загвар бөгөөд “Dodge” компанийн инженерүүд <b>“автомашины V10 хөдөлгүүрийг мотоциклд суулгавал юу болох вэ?”</b> гэсэн зоригтой санаанаас үүдэн бүтээсэн юм.</div><div style="text-align:justify;">Танилцуулгын дараа уг бүтээл дэлхий даяар шуугиан тарьж, “хамгийн галзуу мотоцикл”<b> </b>хэмээн нэрлэгдэж байв. 2003–2005 оны хооронд ердөө 10 ширхэгийг гар аргаар үйлдвэрлэж, “Neiman Marcus” каталогоор<b> $550,000</b> үнээр худалдаалсан бөгөөд бүгд богино хугацаанд зарагдсан нь түүний онцгой байдлыг баталсан юм.</div><h2 style="text-align:justify;">2. Үзүүлэлт ба онцлог</h2><div style="text-align:justify;"><img src="https://graph.caak.mn/rails/active_storage/blobs/proxy/eyJfcmFpbHMiOnsibWVzc2FnZSI6IkJBaHBBOVorQmc9PSIsImV4cCI6bnVsbCwicHVyIjoiYmxvYl9pZCJ9fQ==--68f7627be134974c5a6a1e71c60569b9e813c71c/caak_mn_deb18e76f2a705d9fc993a26366b2158.jpeg" alt="Үзүүлэлт ба онцлог" class="fr-fic fr-dii">“Tomahawk” нь энгийн мотоциклоос огт өөр бүтэцтэй. Урд болон хойд талдаа тус бүр хоёр дугуйтай, нийт 4 дугуйтай бөгөөд дугуй бүр бие даасан түдгэлзүүлэлттэй. Энэ нь асар их хүчийг тогтвортой дамжуулах зорилготой шийдэл юм. Хөдөлгүүрийн хувьд “Dodge Viper” автомашинаас авсан 8.3 литрийн V10 хөдөлгүүртэй, 500 морины хүч, 712 Нм эргэлттэй.</div><div style="text-align:justify;">2.5 секундэд 100 км хурдыг авч чадах, бодит дээд хурд нь ойролцоогоор 480 км/цаг гэж үздэг (<b>онолын хувьд бүр 600+ км/цаг хүрэх боломжтой</b>). Бүтцэд нь титан, хөнгөн цагаан, карбон, магни зэрэг материал ашигласан ч нийт жин нь ойролцоогоор 680 кг хүрдэг нь мотоциклийн хувьд маш хүнд ангилалд орно.</div><h2 style="text-align:justify;">3. Сул тал ба бодит байдал</h2><div style="text-align:justify;"><img src="https://graph.caak.mn/rails/active_storage/blobs/proxy/eyJfcmFpbHMiOnsibWVzc2FnZSI6IkJBaHBBOWQrQmc9PSIsImV4cCI6bnVsbCwicHVyIjoiYmxvYl9pZCJ9fQ==--3519c03467edd7c9f114d683d859331d9f682086/caak_mn_00ee0ac3aff49b465e39e43846080a61.jpeg" alt="Сул тал ба бодит байдал" class="fr-fic fr-dii">Ийм хүчирхэг техник нь жолоодоход маш хэцүү, практик хэрэглээнд бараг тохиромжгүй. Хэт их хүч, богино дамжуулалт зэргээс шалтгаалан жолоочоос “мултрах” хандлагатай бөгөөд түлшний багтаамж ч бага. Иймээс “Tomahawk” нь өдөр тутмын унаа биш, харин туршилтын, үзүүлэнгийн зориулалттай концепт юм.</div><h2 style="text-align:justify;">4. Дүгнэлт</h2><div style="text-align:justify;"><img src="https://graph.caak.mn/rails/active_storage/blobs/proxy/eyJfcmFpbHMiOnsibWVzc2FnZSI6IkJBaHBBOWgrQmc9PSIsImV4cCI6bnVsbCwicHVyIjoiYmxvYl9pZCJ9fQ==--5f9b31fbe9bf92f576b0ba360a86fe239d858aa1/caak_mn_faf502dd7f42fb4cfcada99092e4e96d.jpeg" alt="Дүгнэлт" class="fr-fic fr-dii">Dodge “Tomahawk” бол зүгээр нэг мотоцикл биш — инженерүүдийн төсөөлөл, зоригийн бодит илэрхийлэл. Энэ нь “хэр хол явж болох вэ?” гэсэн асуултад өгсөн хариу бөгөөд өнөөдөр ч дэлхийн хамгийн этгээд, хамгийн хүчирхэг мотоциклуудын нэг хэвээр байна.</div><div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:justify;">https://www.caak.mn/post/view/43748</div>]]></description>
<category><![CDATA[Дэлхий дахинд         / Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Fri, 01 May 2026 10:46:22 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Ч.Лодойсамбуу: Гишүүдэд ямар ч дарамт ирсэн Монголын парламентыг ингэж &quot;өшиглөх&quot; эрх байхгүй</title>
<guid isPermaLink="true">http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3363</guid>
<link>http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3363</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><i><b><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-04/1777280113_81375fc8dae97792cf6001d3ab95de49.png" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-04/medium/1777280113_81375fc8dae97792cf6001d3ab95de49.png" alt="" class="fr-dib"></a><br>УИХ-ын гишүүн Ч.Лодойсамбуутай ярилцлаа.</b></i></div>]]></description>
<category><![CDATA[Улс төр          / Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Mon, 27 Apr 2026 16:55:08 +0800</pubDate>
</item></channel></rss>