Онцлох - Chingeltei.nutag.mn http://chingeltei.nutag.mn/ ru Онцлох - Chingeltei.nutag.mn DataLife Engine Байртай болох хоосон мөрөөдөл болох уу? http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3402 http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3402
Монголбанк Засгийн газар хамтран хэрэгжүүлж буй ипотекийн зээлээр 2013 оноос хойш өнөөдрийг хүртэлх хугацаанд 144600 өрх орон сууцтай болсон байна. 13 жилийн хугацаанд ипотекийн зээлд зориулж 10 орчим их наяд төгрөгийн санхүүжилт гаргажээ.
Ипотекийн зээлийн 6-8 хувийн хүүтэй зээлд хамрагдах иргэдийн тоо жилээс жилд өсөж материалаа бүрдүүлж өгсөн иргэд зургаан сараас дээш  хугацаагаар хүлээж буй.  Өнөөдрийн байдлаар зээлд хамрагдах хүсэлтээ өгсөн 47 мянган  иргэн байгаа аж. Тэгвэл Монголбанкны зүгээс энэ оноос эхлэн ипотекийн зээлийн санхүүжилтэд зориулж мөнгө хэвлэхгүй гэдгээ мэдэгдсэн. Энэ тохиолдолд санхүүжилтийн эх үүсвэр 500 тэрбум төгрөг дотор эргэлдэх юм. Өөрөөр хэлбэл, ипотекийн эргэн төлөлтөөс орж ирсэн мөнгийг зөрүүлээд санхүүжилтийн эх үүсвэр болгон ашиглана.
Засгийн газраас барьж буй бодлогоор ипотекийн зээлд зарцуулах санхүүжилтийн хэмжээ ийнхүү буурч байгаа нь зээлд хамрагдах иргэд илүү удаан хүлээж багтаж чадах эсэх нь эргэлзээтэй болж байгаа юм.
Уг нь УИХ-аас Баялгийн сангийн тухай хуулийг баталснаар 2024 онд Хуримтлалын сангаас 500 тэрбум төгрөгийг ипотекийн санхүүжилтэд зориулан гаргасан. Мөн төв банк ипотекийн зээлийн эргэн төлөлтөөр орж ирсэн 500 тэрбум төгрөгийг буцаан санхүүжилт болгон зарцуулж ирсэн. Ингэснээр ипотекийн зээлийн санхүүжилтийн эх үүсвэр 1 их наяд төгрөгт хүрч хоёр дахин өссөн юм.  Энэ бодлого 2024 оны УИХ-ын сонгууль угтан хэрэгжиж улмаар 2025 онд ч үргэлжлэн хэрэгжсэн.
Улмаар 2025 онд Төв банк, арилжааны банк, Хуримтлалын сан гэсэн эх үүсвэрүүдээс 1.1 их наяд төгрөгийн санхүүжилт гаргаж  9000 гаруй өрхийг ипотекийн зээлд хамруулсан байна.
Энэ онд дээрх бодлого үргэлжлэх болов уу гэх хүлээлт байсан ч найдваргүй болов. Монголбанкны ерөнхийлөгч С.Наранцогт "Ипотекийн зээл нь үнэт цаасаар  баталгаажиж, хоёрдогч зах зээл дээр эргэлтэд ордог, хөрөнгө оруулагчдад өгөөжтэй бүтээгдэхүүн болж хөгжсөн байдаг.  Гэтэл манай улсад хэрэгжүүлж буй  6-8 хувийн хүүтэй ипотекийн зээлийн хөтөлбөр нь зах зээлийн бус шинжтэй, хөрөнгө оруулалт татах боломж хязгаарлагдмал хэвээр байна.  Үндсэндээ 47 мянга гаруй иргэд энэ хөтөлбөрт хамрагдах гээд дугаарлаж байгаа нь ийм байдлаар цааш явах боломжгүйг харуулж байгаа юм. Иймд цаашид энэ татаастай хөтөлбөрийг маш тодорхой зорилтод бүлэг рүү чиглүүлж, нийт зах зээлд уян хатан, хэрэглэгчдэд олон сонголттой тогтолцоо бүрдүүлэх шаардлагатай. Энэ ажлыг эхлүүлэх хүрээнд ипотекийн зээлийн журмыг шинэчлэх төслийг боловсруулж, Засгийн газар болон холбогдох байгууллагуудаас санал авч байгаа” гэж мэдээлсэн. Үндсэндээ ипотекийн зээл шуурхай авах хэрэгцээ байгаа бол зургаан хувиас гадна арай өндөр буюу  8, 10, 12 хувийн хүүтэй зээлд хамрагдах  сонголтыг бий болгох хэрэгтэй гэдгийг хэлсэн юм.
2026 оны эхний дөрвөн сарын байдлаар 187 тэрбум төгрөгийг ипотекийн зээлд зориулан зах зээлд гаргаад байгаа аж. Тэгвэл үлдсэн 313 тэрбум төгрөгийг энэ он дуустал ипотекийн зээлд зарцуулна гэсэн үг. Гэтэл одоогийн байдлаар 5.5 их наяд төгрөг давсан зээлийн хүсэлтийг иргэд ирүүлсэн байна.

https://news.mn/r/2867007/
]]> zulaa Wed, 20 May 2026 13:13:22 +0800 Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон гэмт хэрэг 6 бүртгэгджээ http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3375 http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3375
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох гэмт хэрэг  өдөр бүр бүртгэгдэж байгаа аж. Сүүлийн 24 цагийн хугацаанд тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон гэмт хэрэг зургаа  бүртгэгджээ.
Эрхээ хасуулсан үедээ давтан согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон тохиолдолд Эрүүгийн хуулийн 27.10-т зааснаар 2700 нэгжээс 14,000 нэгжээр торгох, зургаан сараас гурван жилийн хугацаанд зорчих эрхийг хязгаарлах, зургаан сараас гурав хүртэлх жилийн хорих ял оногдуулдаг.
Иймд Жолооч та замын хөдөлгөөнд оролцохдоо хариуцлагатай байж, замын хөдөлгөөний дүрмээ баримтлан, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодохгүй байхыг цагдаагийн байгууллагаас анхааруулж байна.
]]> zulaa Mon, 18 May 2026 12:37:41 +0800 Улаан цэгээр нэн их хуурайшилттай газруудыг тэмдэглэжээ http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3368 http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3368
Ихэнх нутгаар хуурайшилт нэн их болон их түвшинд байна.

Баруун, зүүн, говийн аймгуудын нутаг, төвийн аймгуудын нутгийн баруун болон өмнөд хэсгээр их болон нэн их хуурайшилттай байна. Иргэд, малчид та бүхэн ой хээрийн бүсэд зорчихдоо галын аюулгүй байдлыг чанд сахиж, ил гал гаргахгүй байхыг онцгойлон анхааруулж байна.

Улсын хэмжээнд өчигдөр (2026.05.10) 12:00 цагийн байдлаар Булган аймагт гарсан ойн хоёр гал түймрийг цурамд оруулж, бүрэн унтраахаар ажиллаж байна.
Тус аймгийн Тэшиг сумын “Зүүн согоот”-д гарсан ойн гал түймрийг цурамд оруулж, тус сумын “Тасархайн давааны ам”-д гарсан ойн гал түймрийг мөн цурамд оруулжээ. Эдгээр галыг бүрэн унтраахаар Онцгой байдлын байгууллага, мэргэжлийн ангийн нийт 67 хүн, 11 автомашинтайгаар ажиллаж байна.

Он гарсаар нийслэлийн 2 дүүрэг, 11 аймгийн 46 суманд, 86 удаагийн ой, хээрийн гал түймэр бүртгэгджээ.
]]> zulaa Mon, 11 May 2026 11:06:20 +0800 М.Баяраа: Орон нутагт эмч, багш нарыг тогтвор суурьшилтай ажиллуулах нь чухал http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3366 http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3366 Хөдөө, орон нутагт баригдаж байгаа төрийн орон сууцнуудын бүтээн байгуулалтын ажилтай танилцаж, тулгамдсан зарим асуудлыг газар дээр нь шийдвэрлэх зорилгоор Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга М.Баяраагаар ахлуулсан Ажлын хэсэг өнөөдөр /2026.05.02/ говийн бүсэд ажиллах үеэрээ Дундговь аймгийн Эрдэнэдалай суманд баригдаж байгаа 8 айлын орон сууцны барилгын бүтээн байгуулалтын ажилтай танилцлаа.
Энэ үеэр ХББОСЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга М.Баяраа "Орон нутагт шаардлагатай төрийн албан хаагч, тэр дундаа эмч багш нарыг тогтвор суурьшилтай, ая тухтай амьдруулах нь их чухал. Нөгөө талаараа Улаанбаатар хотын төвлөрлийг сааруулах, иргэдийг орон нутагтаа амьдрах боломжийг хангах бодлогын хүрээнд бүтээн байгуулалтын ажил хийгдэж байна. Энэ хүрээнд сумдад 8, 15 айлын орон сууцуудыг барьж байна. Өнөөдөр Эрдэнэдалай суманд 8 айлын орон сууцыг барьж, ашиглалтад оруулахад бэлэн болж байна. Одоогийн байдлаар барилгын ажил 85 хувийн гүйцэтгэлтэй, ирэх зургаадугаар сарын 15-ны өдөр улсын комисст хүлээлгэж өгөхөөр ажиллаж байна" хэмээн онцоллоо.
УИХ-ын 2024 оны "Монгол Улсын бүсчилсэн хөгжлийн үзэл баримтлал батлах тухай" 64-р тогтоолын 01-р хавсралтад заасан орон нутгийн хөгжлийн төвөөс төсөл хэрэгжих газар нь шийдэгдэх боломжтой, мөн инженерийн дэд бүтэц, ерөнхий төлөвлөгөөний бэлэн байдал, нийгмийн эрэлт хэрэгцээнд үндэслэн Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалт /ХББОС/-ын сайд 2025 оны 21-р тушаалаар төсөл хэрэгжих сумдын жагсаалтыг баталсан билээ.
Уг жагсаалтад багтсан сумдаас бүсчилсэн хөгжлийн үзэл баримтлалаар орон нутгийн хөгжлийн төв суурин газраар тогтоогдсон сумын төвд 15, бүсийн хөгжлийн төв суурин газарт таталцах сумдын төвд 8 айлын орон сууцыг барьж, хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн юм. Тэгвэл өнөөдрийн байдлаар 12 суманд бүтээн байгуулалтын ажил ид өрнөж байгаа бол 19 сумын хөрөнгө оруулалт шийдэгдэж, гэрээний ажил явагдаж байна.
]]> zulaa Wed, 06 May 2026 17:30:11 +0800 Шүүх хуралдаанд оролцох явцдаа зохисгүй үг хэлж, орхин гарсан өмгөөлөгчийг 100 мянган төгрөгөөр торгожээ http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3365 http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3365
Анхан шатны тойргийн шүүхийн тогтоолоор өмгөөлөгч С-г эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдаанд оролцох явцдаа зохисгүй үг хэллэг хэрэглэсэн, шүүх хуралдаан даргалагчийн дэг сахиулах шийдвэрт захирагдахгүй шүүх хуралдааны танхимыг орхин гарч явсан гэж Зөрчлийн тухай хуулийн 15.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 100.000 төгрөгөөр торгох шийтгэл оногдуулжээ. 
Хэрэгт авагдсан нотлох баримтаар өмгөөлөгч С нь анхан шатны шүүх хуралдааныг удаа дараа хойшлуулсан, мөн “шүүх бүрэлдэхүүн хүсэлтийг нь хүлээн аваагүй” гэх үндэслэлээр шүүх хуралдааны явцад зохисгүй үг хэллэг хэрэглэн оролцсон байх бөгөөд шүүх хуралдаан даргалагчаас удаа дараа шүүх хуралдааны дэг сахиулж, арга хэмжээ авахыг сануулсаар байтал шүүх хуралдааны танхимыг дур мэдэн орхин гарч, цаашид хуралдаан үргэлжлэх боломжгүй байдалд хүргэсэн болох нь тогтоогдсон. 
Давж заалдах шатны шүүх тухайн өмгөөлөгчийн гомдлыг үндэслэн хэргийг хэлэлцээд анхан шатны тойргийн шүүхийн тогтоолыг хэвээр үлдээж шийдвэрлэжээ. 
Тодруулбал, өмгөөлөгч шүүх хуралдааны аль ч үе шатанд хүсэлт гаргах эрхтэй боловч энэхүү эрхээ шударга бус зорилгоор ашиглах, шүүх хуралдааныг санаатай хойшлуулах, шүүх болон шүүх хуралдааны бусад оролцогчийг төөрөгдүүлэх, шүүх хуралдаан даргалагчийн шийдвэрт захирагдахгүй хуралдааныг орхин гарсан зэрэг нь гадаад хэлбэрийн хувьд эрхээ хэрэгжүүлж буй боловч агуулгын хувьд шүүх хуралдааны үйл ажиллагааг тасалдуулах, удаашруулах хүсэл зорилгоор хийгдсэн байна гэж давж заалдах шатны шүүх дүгнэжээ. 
 
 
Эх сурвалж: Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүх
]]> zulaa Mon, 04 May 2026 15:01:51 +0800 А.Амартүвшин: Хуучны, хөдөөний сэтгэлгээгээрээ халбага сэрээ, тавгаа дундаа хэрэглэдэг хэвээр байгаа цагт хеликобактери буурахгүй байна http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3362 http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3362
Нийслэлийн Засаг Даргын Тамгын Газар(НЗДТГ) болон Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага(НҮБ)-ын Хүүхдийн сан хамтран ажиллахаар болов.
Энэ хүрээнд хүний папиллома вирусийн эсрэг вакцинжуулалтыг эрчимжүүлэх, үе тэнгийн дээрэлхэлтийг зогсоох, хеликобактерийн халдвараас сэргийлэх чиглэлээр хамтран ажиллахаар өнөөдөр харилцан ойлголцлын санамж бичигт талууд гарын үсэг зурцгаалаа.
Нийслэлийн Засаг даргын орлогч А.Амартүвшин "Хеликобактеритай тэмцэх ажлаа энэ сараас эхлүүлж байна. Энэ нь нэг удаагийн арга хэмжээ бус бөгөөд 3-4 жилийн хугацаанд хэрэгжүүлэхээр хөтөлбөрөө боловсруулаад байна. Эхний удаад улсын болон хувийн сургуулиудад халдвар хэр байгаа талаар тодруулж, суурь тоогоо авснаар эмчилгээг эхлүүлнэ.
Хоёрдугаарт эцэг эх, асран хамгаалагч нарт гэр ахуйн орчинд хэрхэн ариутгал, халдвар хамгааллыг хийх талаар танилцуулна.
Үүн дээр хатуу хэлэхэд аяга, таваг, халбага сэрээгээ гэр бүлийн орчинд хольж сольж хэрэглээд байгаагаа өнөөдрөөс болих ёстой. Тэгж байж хеликобактери устана.
Сургууль, цэцэрлэгийн орчинд аяга таваг угаагч, ариутгагчаар хангана. Нийслэлээс 9.8 тэрбум төгрөгийг зарцуулж, улсын сургууль, цэцэрлэгийг аяга таваг угаагч, ариутгагчаар хангах бол хувийн сургууль, цэцэрлэгт стандартын шаардлага тавьж, хангуулж байгаа" гэв.
Түүнчлэн Засаг даргын орлогч А.Амартүвшин гэрийн орчинд эцэг эх, асран хамгаалагчдыг хеликобактерийн халдвараас сэргийлэх ёстойг сануулахдаа дотуур хувцсаар жишээлэн тайлбарлав. Тэрбээр "Аав ээж, хүүхдүүд хоорондоо дотуур хувцсаа тойруулаад хэрэглэдэггүй. Ирсэн зочдодоо хэрэглүүлдэггүй биз дээ. Яг үүнтэй адил авч үзэх ёстой. Энэ бол ариун цэврийн асуудал. 
Монгол заншил дээр эцэг эх, хүүхэд нь тусдаа халбага сэрээтэй байхад өвөө эмээ нь ороод ирдэг. Энэ манай хүүхдийн халбага, сэрээ, таваг юмаа битгий хэрэглэ гэхээр 'Чи эмээгээсээ сэжиглээд байгаа юм уу', 'Чи эмээгээсээ бузартав гэж дээ' гэдэг. Ийм сэтгэлгээнээсээ өнөөдрөөс бид салах ёстой.
Хуучны, хөдөөний сэтгэлгээгээрээ халбага сэрээ, тавгаа дундаа хэрэглэдэг, өөрсдийн хэрэглэдэг аяга тавгаа гаднаас орж ирсэн найз нөхдөдөө хамаагүй хэрэглүүлдгээс хеликобактери одоо болтол буурахгүй байна" гэж шүүмжлэв.
]]> zulaa Fri, 24 Apr 2026 10:52:28 +0800 “Ногоон автобусны” гэх тодотголтой 24 хүнд холбогдох хэргийг хянан хэлэлцлээ http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3360 http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3360
Улсын төсвийн хөрөнгөөр Нийслэлийн нийтийн тээврийн салбарт шинэ автобус худалдан авах ажиллагаанд албан тушаалаа урвуулан ашигласан гэх хэрэгт холбогдсон Улсын Их Хурлын гишүүн, Монгол Улсын сайд, Түгжрэлийг бууруулах үндэсний хорооны дарга Ж.Сүхбаатар, Нийслэлийн Засаг даргын ахлах зөвлөх Д.Мөнх-Эрдэнэ, Нийслэлийн Нийтийн тээврийн газрын дарга С.Жавхлантбаатар, Нийслэлийн худалдан авах ажиллагааны газрын дарга Г.Энхтайван, НЗДТГ-ын Хөгжлийн бодлого төлөвлөлтийн хэлтсийн даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Г.Мишээлт, гүйцэтгэгчийг сонгох ажлын хэсгийн гишүүд Б.Түмэнжаргал, Ш.Баярсүх, С.Бямбасүрэн, А.Чойжилсүрэн, автобус хүлээлцэхэд захиалагчийн хяналтын хэрэгжүүлэх үүрэг бүхий ажлын хэсэг гишүүд Б.Мөнхболд, Б.Алтаншагай, О.Лувсандагва, О.Сүхбаатар, Ч.Мөнхбаяр, Д.Цогтбадрах, Ц.Хадбаатар, О.Хонгорзул, Б.Дөлгөөн, Б.Баярмаа нар болон “Тэнүүн-Огоо” ХХК-ийн ерөнхий захирал А.Ганхуяг, гүйцэтгэх захирал Ж.Эрдэнэбат, БНСУ-ын иргэн Ли Жон Соб /Lee JungSeob/, Ким Кэа Баум /Kim Kea Baum/, “Эм Эс И Партнерс” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Ц.Болортуяа нарт холбогдох 93 хавтаст хэргийг оролцогчоос гаргасан гомдол, прокурорын эсэргүүцлийг үндэслэн Улсын дээд шүүхийн 2026 оны 04 дүгээр сарын 20-ны өдрийн хяналтын шатны эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдаанаар хянан хэлэлцэж, дараах шийдвэрийг гаргалаа. Үүнд:

  1. Шүүгдэгч Д.Мөнх-Эрдэнэ, Г.Мишээлт, Г.Энхтайван нарт холбогдох Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан” гэх хэргийг “гэмт хэргийн шинжгүй” хэмээн үзэж цагаатгасан анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр хууль зүйн үндэслэлтэй бөгөөд энэхүү шийдвэрийн талаар прокурор эсэргүүцэл гаргаагүй болохыг дурьдаж хэвээр үлдээсэн болно.
  2. “Тэнүүн-Огоо” ХХК-ийн нийлүүлэхээр санал болгосон автобусны хөдөлгүүр нь Орчны бохирдлыг бууруулах Үндэсний хорооноос тогтоосон Евро-5 стандартын шаардлагыг хангахгүй байхад техникийн тодорхойлолтыг “Тэнүүн-Огоо” ХХК-ийн саналд нийцүүлж, тус компанийг сонгон шалгаруулсан үйлдэлд

А.Ганхуяг, Ж.Эрдэнэбат, С.Жавхлантбаатар нарыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан” гэмт хэрэгт гэм буруутайд тооцсон анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Харин давж заалдах шатны шүүхээс гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулах ажлын хэсгийн гишүүд болох С.Бямбасүрэн, Б.Түмэнжаргал, Ш.Баярсүх, А.Чойжилсүрэн нарын хэргийн зүйлчлэлийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 23.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хайнга хандах” гэмт хэрэг гэж үзэн хөнгөрүүлэхдөө Евро-3 стандартын хөдөлгүүртэй автобус авахаар тогтоосон техникийн тодорхойлолт болон ийм хөдөлгүүртэй автобус нийлүүлэхээр “Тэнүүн-Огоо” ХХК-ийн ирүүлсэн санал нь нийтийн тээврийг Евро-5 стандартаар шинэчлэх төрийн бодлогод нийцээгүй, энэ асуудлыг ажлын хэсгийн зарим гишүүд гаргаж тавьсаар байтал “Тэнүүн-Огоо” ХХК-ийг олонхын саналаар төсөл хэрэгжүүлэгчээр сонгон шалгаруулж буй үйлдэл, түүнд хандсан сэтгэхүйн хадлага, санаа зорилгыг болгоомжгүй хэлбэртэй гэж үзсэн нь хууль зүйн үндэслэлгүй байх тул магадлалын энэ хэсгийг хүчингүй болгож, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах” гэмт хэрэгт гэм буруутайд тооцсон анхан шатны шүүхийн шийдэл болон оногдуулсан ялыг сэргээв.

  1. “Тэнүүн-Огоо” ХХК-ийн нийлүүлсэн 20 ширхэг автобус нь гэрээнд заасан “Хөдөлгүүр дизель Евро 5” байх, мөн Нийтийн тээврийн газраас баталсан бусад техникийн шаардлагуудыг хангаагүй байхад актад гарын үсэг зурж хүлээж авсан үйлдэлд

Б.Алтаншагайг Ажлын хэсгийн гишүүн бус гэх үндэслэлээр үүрэг хүлээхгүй хэмээн үзсэн бол Ж.Сүхбаатарыг яллах нотлох баримтууд нь зөрүүтэй нь эргэлзээ үүсгэсэн үндэслэлээр цагаатгасан хоёр шатны шүүхийн шийдвэрийг няцаан үгүйсгэх үндэслэл тогтоогдоогүй гэж үзсэн. Энэ хэрэгт хэлэлцэгдээгүй хуульд заасан шинэ нөхцөлд байдалд хамаарах үндэслэл, баримт нотолгоо илэрвэл прокурор шинэ нөхцөл байдлаар энэхүү тогтоолын Ж.Сүхбаатарт холбогдох хэсгийг дахин хянуулах эрхтэй. Түүнчлэн зарим гэрчүүдийн мэдүүлж буй “... дээрээс өгсөн чиглэл ...” гэх хэн нь тодорхойгүй нөхцөл байдлын талаар эзнийг олж тогтоох мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулахад энэ тогтоол саад болохгүйг дурьдах нь зүйтэй. 

Гэрээний дагуу автобус хүлээн авах захиалагчийн хяналтын чиг үүргийг хэрэгжүүлж ажиллахаар байгуулагдсан ажлын хэсгийн гишүүд болох А.Чойжилсүрэн, Б.Баярмаа, Ц.Хадбаатар, Б.Дөлгөөн, Б.Мөнхболд, О.Лувсандагва, О.Хонгорзул, Д.Цогтбадрах, О.Сүхбаатар нарт холбогдох хэргийн зүйлчлэлийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 23.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хайнга хандах” гэмт хэрэг болгон давж заалдах шатны шүүхээс хөнгөрүүлэн өөрчлөхдөө ажлын хэсэг “Тэнүүн-Огоо” ХХК-ийн 20 автобусыг газар дээр нь үзэх явцад техникийн тодорхойлолтын шаардлагад нийцээгүй болох нь тогтоогдсон байхад “20 автобус шаардлага хангасан” талаар акт, тэмдэглэл боловсруулж гарын үсэг зурж хамтын шийдвэр олонхын саналаар хүчин төгөлдөр болоход хүчин чармайлт гаргасан үйлдлийг гэм буруугийн болгоомжгүй хэлбэрээр үйлдэгдсэн гэж хууль зүйн үндэслэлгүй дүгнэлт хийж, хэргийн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэн өөрчилсөн байх тул энэ талаарх магадлалын холбогдох хэсгийг хүчингүй болгож, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Эрх мэдэл, албан тушаалаа урвуулан ашиглах” гэмт хэрэгт гэм буруутайд тооцсон анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээх нь зүйтэй гэж үзлээ.

Харин ажлын хэсгийн гишүүн Ч.Мөнхбаярыг Нийслэлийн өмчийн харилцааны газарт буюу өөр хэлтсийн ажил эрхэлдэг тул захиалагчийн хяналтын үүрэг хүлээхгүй гэх үндэслэлээр хоёр шатны шүүхээс цагаатгаж шийдвэрлэсэн нь хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн байх тул холбогдох шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг тусгаарлан, анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр буцаалаа. Дээрх ажлын хэсгийн гишүүдэд хууль бусаар нөлөөлж, эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах гэмт хэрэгт хатгагчаар хамтран оролцсон А.Ганхуяг, С.Жавхлантбаатар нарт оногдуулсан ялыг хэвээр үлдээсэн болно.

  1. “Тэнүүн-Огоо” ХХК-ийн ерөнхий захирал А.Ганхуяг, гүйцэтгэх захирал Ж.Эрдэнэбат, БНСУ-ын иргэн Ли Жон Соб /Lee JungSeob/, Ким Кэа Баум /Kim KeaBaum/ нар нь Евро-2 дизель хөдөлгүүртэй автобуснуудыг Евро-5 дизель хөдөлгүүртэй мэт харагдуулах зорилгоор гадаад улсын нутаг дэвсгэрт байрлах үйлдвэрт “Ad blue” төхөөрөмжид ашигладаг банкийг суурилуулан мөн Евро-5 гэсэн наалт нааж хуурч, төөрөгдүүлэх нөхцөл байдлыг бий болгон зарим автобуснуудыг Монгол Улсын хилээр нэвтрүүлсний үндсэн дээр төрөөс санхүүжилт авсан үйлдлийг эрх мэдэл, албан тушаалаа урвуулах гэмт хэргийн арга нь байсан хэмээн хоёр шатны шүүхээс залилах гэмт хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон үндэслэл нь Эрүүгийн эрх зүйн суурь онол, шүүхийн практикт нийцээгүй гэх дүгнэлтийг хийж хүчингүй болгон анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр шийдвэрлэсэн.
  2. А.Ганхуяг, Ц.Болортуяа нарт холбогдох хуулийн этгээдийн гүйцэтгэх эрх мэдлийг урвуулан ашиглаж, бусдад хохирол учруулсан гэмт хэргийг гэмт хэргийн шинжгүй үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон хоёр шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэл бүхий байх тул хэвээр үлдээсэн болно.
]]> zulaa Tue, 21 Apr 2026 13:32:04 +0800 Д.Пүрэвдаваа: Энэ хууль батлагдвал нэлээд олон гишүүн Ерөнхийлөгч болон намаас хараат болно http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3359 http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3359
Улсын Их хурлын гишүүн Д.Пүрэвдаваатай Ерөнхийлөгчийн өргөн барьсан УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах хуулийн төслийн талаар ярилцлаа.
-УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татахтай хол-боотой Ерөнхийлөгчийн өргөн барьсан хуулийн санал хураалт өнөөдөр болно. Үндэсний эвсэл энэ хуулийг дэмжихгүй гэдгээ мэдэгдсэн. Гэвч таны байр суурийг сонсмоор байна?
-Ерөнхийлөгчийн өргөн барьсан УИХ-ын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах замаар Их хурлын гишүүнийг эгүүлэн татах дөрвөн үндэслэл бүхий хуулийн төсөл орж ирсэн. Сүүлийн хоёр долоо хоногийн хугацаанд энэ хууль олны анхаарлын төвд байна. Энэхүү хуулийн төслийг уг гарал үүслийг нь намын маргаан, ялангуяа МАН дотор гарсан хагарлаас үүдэж оруулж ирсэн болов уу гэж хардахаар харагдаж байгаа юм.
-Ялангуяа жагсаалтын гишүүдээ үгэнд орохгүй болохоор ингэж байна гэж үү?
-МАН-ын Бага хурлын үеэр өргөн баригдсан хуулийн төсөл. Тэгэхээр МАН хэдийгээр социал демократ үзэл баримтлалтай гэж байгаа боловч босоо тогтолцоотой, коммунист намын үндсэн бүтэц нь хэвэндээ байна гэж би хараад байгаа. Намаасаа хөөдөг, дотоод ардчилалтай гэдэг ч гишүүдээ албан тушаалаас нь буулгаж, нэр дэвших эрхгүй болгох гээд үе шаттай арга хэмжээ авдаг. Хуулийн төсөлд дөрвөн үндэслэл байгаа.
Шүүхээр гэм буруутай нь тогтоогдсон бол, ёс зүйн зөрчил гаргавал, намын жагсаалтын гишүүдийг нам нь татдаг байх, ирц хангалтгүй бол гэж оруулж ирсэн. Миний хувьд шүүхээр гэм буруутай нь тогтоогдсон бол гэдэгтэй санал нэг байгаа.
-Энэ одоо ч хуульд байгаа заалт биз дээ?
-Тийм, үүнтэй бол маргаад байх юм байхгүй. Харин бусад их субьектив шинжтэй.
Парламент бол өөрөө мэтгэлцээний талбар. Олон намын төлөөлөл, олон ургалч үзэлтэй хүмүүс мэтгэлцэж байж зөв шийдвэр гаргана л гэж үздэг засаглалын хэлбэр. Ер нь ёс зүйн алдаа гэдгийг хэмжих нэгж байхгүй. Парламентад дураараа ярьдаг нь ч байх л ёстой. Харин бүдүүлэг үг хэллэг хэрэглэсэн тохиолдолд эгүүлэн татах хэмжээнд биш, хариуцлага хүлээлгэх өөр механизм байж болно. Торгодог, үг хэлэх эрхийг нь хязгаарлах гээд аргууд байхад болохгүй юмгүй. Мөн ирцийн асуудал байна. Зарим оронд ийм туршлага байдаг. Харин миний бодлоор шалтгаануудыг нь сонсох ёстой. Дээрээс нь чуулгандаа суухгүй, төлөөлөх үүргээ хэрэгжүүлээгүй гэж үзвэл сонгуулиар л ард түмэн хариуцлагыг нь хүлээлгэх ёстой юм. Гэтэл яваандаа хоцрохоор нь эгүүлэн татах ч гэдэг юм уу, аль болох дарангуйллын арга зам руу орчих магадлалтай. Үндсэн хуулиар хүмүүс сонгох болон сонгогдох эрхтэй. Олонхын бүлэг, парламент яриад л тойргийн сонгогчдын сонгох эрхийг шууд хязгаарлачихаж болохгүй. Энэ нь өөрөө Үндсэн хуулийн зөрчилтэй гэж харж байгаа. Нам өөрөө эгүүлэн татна гэдэг ч ялгаагүй. Том намын гишүүнчлэл их, дэд бүтэц нь том учраас ийм шийдвэр гаргачихлаа гэж бодъё. Харин жижиг намуудын хувьд тийм биш. Тийм болохоор бодлого болон лидерээ дагаж, ард түмнээ санал авч, жагсаалтаар гишүүд нь орж ирж байгаа. ИЗНН, ХҮН нам, манай Үндэсний эвсэл гээд бүгд ийм.
-Жагсаалтын болон тойргийн гэж ялгаварлан гадуурхсан заалт гэж бас яриад байгаа шүү дээ?
-Ард түмний сонголтыг Үндсэн хуулиар баталгаажуулчихсан байхгүй юу. Тийм байтал аль нэгийн намын дарга, удирдлага иргэд сонгогчдын энэ сонголтыг үгүй хийдэг болчихвол буруу тогтолцоо л болно. Өөрөөр хэлбэл, дөрвөн үндэслэлийнх нь гурав нь Үндсэн хуулийн зөрчилтэй байх магадлалтай л гэж би хараад байгаа.
-Ерөнхийлөгч энэ төрлийн хуулийг өргөн барих эрхгүй гэж зарим гишүүн хэлж байна. Үүн дээр та юу хэлэх вэ?
-Шинэ ардчилсан Үндсэн хуулиар бол шүүх засаглал, гүйцэтгэх засаглал, парламент гээд эрх мэдлийг тэнцүү гурав хуваасан. Тэгвэл Ерөнхийлөгч, Засгийн газар, УИХ-ын гишүүн гэсэн гурван субьект хууль санаачлах эрхтэй. Тийм болохоор өнөөдрийн хуулиараа ЕТГ-аас Ерөнхийлөгчөө төлөөлөөд хууль санаачлах эрх нь байгаа. Гэхдээ ёс зүйн хувьд парламентын үйл ажиллагаанд Ерөнхийлөгчийн институцээс санаачилга гаргаж орж ирж байна гэдэг нь өөрөө айхтар зүйл болж байгаа юм. Ингэх юм бол яваандаа эргээд парламент нь шүүгч нарыг томилох эрхийг нь Ерөнхийлөгчөөс авъя гэвэл яах вэ. Олонхоороо хууль батлаад л шийдчихнэ. Энэ бол том хагарлын эхлэлийг тавих, маргааныг бий болгох алхам болчих магадлалтай.
-Хуулийн төслийн дөрвөн зүйлийн гурав нь Үндсэн хуулийн зөрчилтэй гэж байна. Гэтэл ийм хуулийг УИХ-аар хэлэлцэж, бүр санал хураах гэж байгаа нь эргээд парламент Үндсэн хууль зөрчсөн асуудал болохгүй юу?
-Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах эрх нь парламентад л байгаа. Харин Ерөнхийлөгчид ийм эрх байхгүй. Ерөнхийлөгч өнөөдөр хүчин төгөлдөр байгаа хуулийн хүрээнд өргөн барьсан. Хэрхэхийг өнөөгийн 126 гишүүн л шийдэж таарах гээд байна.
-Энэ хуулиа хэрэгжүүлэхийн тулд Ерөнхийлөгчийн зүгээс гишүүдэд нөлөөлж, хайрцаглаж байна гэсэн мэдээлэл цахим орчинд явж байна. Танд ийм зүйл ажиглагдаж байна уу?
-Би өөрийнхөө л бодлыг хэлье. Нэгдүгээрт, нөлөөллийн ажил ойлгомжтой, хийгдэж таарах байх. Өргөн барьсан хуулийн төслөө унагахыг боддог институци гэж байхгүй. Ерөнхийлөгч, Засгийн газар, гишүүд гээд ялгаагүй. Аль болохоор хуулиа батлуулах гэж, лоббидох гэж энэ 126 гишүүнтэй ажиллах нь эрүүл үзэгдэл. Өмнө нь байсан, цаашдаа ч байна. Хууль санаачлагч өөрийнхөө хуулийг батлуулах гэж эрмэлзэх, бусдыг ухуулах нь зөв. Гэхдээ хуулиас давсан байдлаар нөлөөлөл үзүүлэх нь буруу. Жишээлбэл, Эрүүгийн хэрэг тулгах ч юм уу, намын сонгуульт албанаас нь буулгах ч юм уу байдлаар нөлөөлөл үзүүлэх нь хууль зөрчсөн үйлдэл болно.
-Олонхоороо хүч түрээд энэ хуулийг чуулганаар дэмжчихвэл цаашдаа ер нь яах юм бэ?
-Энэ хууль чуулганы хуралдаанаар батлагдчихвал нэлээд олон гишүүн Ерөнхийлөгчийн болон намын институциэс хараат болно гэсэн үг. Хамгийн эхлээд намын жагсаалтаар орж ирсэн гишүүд хараат болно. Дараа нь хурлаа тасалдаг, ёс зүйн алдаа гаргадаг нөхдүүд олонхын бүлгийн гарт орно. Санаандгүй бүдүүлэг үг хэллэг хэрэглэнгүүт ёс зүйн алдаа гаргалаа гэж үзээд Ёс зүйн дэд хороо хэлэлцэнэ. Энэ дэд хорооны олонх нь МАН-аас байж таарна. Ингээд УИХ руу орж ирэхэд МАН мөн л олонх байгаа. Тэгэхээр жижиг намын төлөөллүүд татагдаж болно. Иймэрхүү үйл ажиллагаанууд явагдаж эхлэх байх.
-Нэг иргэн гомдол гаргахад л Ёс зүйн дэд хороогоор хэлэлцэж эхлэхээр заасан юм билээ шүү дээ?
-Тийм, тэгээд жагсаалтаар сонгогдсон МАН-ын гишүүнд одоо байгаа удирдлагынхаа нөлөөлөлд орж эхэлнэ. Үгэнд нь орохгүй байгаа гишүүдээ дарж авна гэсэн зүйлс л эхний ээлжинд явах байх гэж бодож байна.
Т.ДАРХАНХӨВСГӨЛ
ӨДРИЙН СОНИН
]]> zulaa Mon, 20 Apr 2026 09:59:19 +0800 Мазаалай баавгайд сансрын дохиолол бүхий хүзүүвч зүүлээ http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3358 http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3358
Монгол улсын ерөнхийлөгчийн санаачлагаар Мазаалай баавгай хамгаалах цогц ажлын хүрээнд Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам, Монголын ховор амьтан, ургамал хамгаалах мазаалай нийгэмлэг ТББ, Хүрээлэн төслийн гэрэл зурагчин У.Ганбаяр болон Говийн их дархан цаазат газрын А хэсгийн хамгаалалтын захиргаа хамтран 2026 оны 04 сарын 14-ны өдөр Баруун тооройн баянбүрдэд 150 кг жинтэй мазаалай баавгайг барьж сансарын дохиолол бүхий хүзүүвчийг амжилттай зүүж эдийн болон үсний дээжийг авлаа.
 Энэ удаагийн хүзүүвч нь байршлын мэдээлэл дамжуулахаас гадна өөр дээрээ бичлэг хийх хүчин чадалтай бөгөөд тухайн зүйл амьтны шилжилт хөдөлгөөн, идэш тэжээл, амьдрах орчны сонголт зэрэг биологи, экологийн онцлогийг судлахад ихээхэн ач холбогдолтой юм.

]]> zulaa Fri, 17 Apr 2026 15:52:30 +0800 Сургуулийн хажууд “тэсрэх бөмбөг” тавьчихсан Шунхлай http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3357 http://chingeltei.nutag.mn/index.php?newsid=3357
2023 оны наймдугаар сарын 14-нд ОХУ-ын Дагестан мужийн нийслэл Махачкала хотод аймшигт дэлбэрэлт болж, олон хүний амь нас, эрүүл]]> zulaa Wed, 15 Apr 2026 17:48:47 +0800